Stal corten w ogrodzie
Coraz częściej słyszy się nazwę „corten” nie tylko w odniesieniu do elementów dużej architektury, ale także w kontekście ogrodów czy tarasów.
Czym jest stal corten?
Zacznijmy od początku czyli czym owa stal tak właściwie jest?
Corten to rodzaj stali niskostopowej, która na swojej powierzchni wytwarza specjalną, ochronną warstwę rdzy. Skład chemiczny tej stali został opracowany tak, aby w naturalnych warunkach wytwarzała ona trwałą warstwę patyny chroniącą ją przed dalszą korozją. Stal ta w swoim składzie ma domieszkę m.in. miedzi (Cu), chromu (Cr), niklu (Ni) i fosforu (P).
Rdza na zwykłej stali łuszczy się a korozja postępuje dalej niszcząc powierzchnię. Na cortenie natomiast patyna tworzy barierę ochronną, dzięki czemu stal jest doskonale zabezpieczona i nie wymaga malowania.
Stal corten charakteryzuje się unikalnym, rustykalnym wyglądem i jest stosowana w architekturze, budownictwie i ogrodnictwie do tworzenia np. donic, obrzeży trawnikowych, elewacji czy elementów małej architektury.
Fot. Projekt ogrodu z zastosowaniem elementów ze stali corten (donice, fontanna, palenisko) projekt garden and the city
Jak powstaje patyna na stali corten?
Powstawanie patyny na stali corten to proces. Patyna tworzy się tylko przy odpowiednich warunkach atmosferycznych oraz naprzemiennym działaniu wilgoci i wysychania.
Przyjmuje się, że pełni proces cortenowania trwa nawet do 24 miesięcy, przy czym stal po 6 miesiącach osiąga już swój koloryt.
Od metalowej, surowej nawierzchni, poprzez powolne rdzewienie i rudości, aż do ciepłych, ciemnych brązów. Taki jest cykl procesu.
Fot. Proces pokrywania się stali corten patyną fot. Adezz
Samo patynowanie można podzielić na 3 etapy:
- start procesu (0-2 tygodnie) – gdy zaczyna się pojawiać jasny, pomarańczowy nalot
- dojrzewanie (od 2 tygodni do 6 miesięcy) – kiedy kolor brązowieje
- stabilizacja (od 6 do 24 miesięcy) – kiedy to patyna staje się ciemniejsza.
Co ciekawe, można przyjąć, że im trudniejsze warunki atmosferyczne, tym proces przebiega szybciej. Wielokrotne moczenie i wysychanie nawierzchni przyspiesza patynowanie. Także zanieczyszczenia środowiska w tym przypadku działają jak przyspieszacz procesu.
Ponieważ patyna to naturalny proces nigdy nie mamy dwóch takich samych powierzchni – każda ma swoja „mapę”, kolor i cechy indywidualne.
Proces patynowania można także przyspieszyć. Po odtłuszczeniu, wystarczy naprzemiennie moczyć i pozwalać wyschnąć powierzchni. Można także użyć wody z octem (1:1) lub też skorzystać z opcji profesjonalnych płynów zwanych akceleratorami rdzy.
Produkty ze stali corten do ogrodu
Stal corten to naturalny i efektowny materiał, z którego mogą być wykonane różne elementy w ogrodzie.
Od obrzeży trawnikowych, po donice – w różnych kształtach i wielkościach.
Fot. Donice ogrodowe ze stali corten fot. Adezz
To także materiał wykorzystywany do produkcji wszelkiego rodzaju elementów wodnych jak misy tzw. lustra wodne, fontanny czy bloki wodne.
Fot. Fontanna ze stali corten fot. Adezz
Równie dobrze jak z wodą, stal corten radzi sobie z ogniem. Można z niej wykonać paleniska, kominki, grille czy misy ogniowe.
To także idealny materiał na przesłony, dekoracje czy rzeźby, czy elementy biżuterii ogrodowej.
Fot. Elementy małej architektury ogrodowej fot. Adezz
Spektrum zastosowania stali corten jest bardzo szerokie.
O czym warto wiedzieć?
Należy pamiętać, że stal corten podczas procesu pokrywania się patyną może brudzić nawierzchnię. Świeża patyna wypłukuje się i łuszczy aż do momentu osiągnięcia swojej dojrzałości.
Jeśli np. donica ogrodowa ze stali corten ma zostać ustawiona na jasnej nawierzchni, warto ją zabezpieczyć lub zaimpregnować.
Można także zabezpieczyć stal warstwą specjalnego lakieru.
Stal stali nie równa
Jak w każdym przypadku należy zwrócić uwagę, czy stal corten użyta do produkcji danego elementu jest stalą dobrej jakości spełniającą normy. Bowiem tylko taka stal będzie służyć na lata.
Certyfikacja EN10204-3.1 to ważny dokument potwierdzający, że stal spełnia wszystkie wymagane normy. Certyfikat taki zawiera informacje na temat właściwości chemicznych i mechanicznych stali, takich jak skład chemiczny i wytrzymałość.
Podsumowanie
Pomimo technicznego charakteru metalu, stal corten jest niezwykle „ciepła” w odbiorze. Jej wyjątkowy brązowo-rudy kolor wspaniale dopełnia tarasowe i ogrodowe aranżacje.
Corten to materiał, który pięknie się starzeje. Jeśli zapewnisz mu prawidłowe warunki z pewnością odwdzięczy się trwałą, piękną i głęboką patyną.
Pomimo tego, że na efekt końcowy trzeba jednak poczekać jest to zdecydowanie opcja warta rozważenia, a fakt, iż na materiał działają czynniki naturalne gwarantuje nam, że każdy element ze stali corten jest unikalny.
